Górny Cmentarz Garnizonowy już w połowie XIX wieku był zapełniony. Przy stale wzrastającej liczbie osób cywilnych związanych z cytadelą, którym przysługiwało prawo pochówku na garnizonowym cmentarzu oraz rozrastającym się garnizonie, władze wojskowe podjęły decyzje o budowie nowego cmentarza, zwanego Dolnym Cmentarzem Garnizonowym.<\/p>\n\n\n\n
Rozwój Dolnego Cmentarza Garnizonowego wiąże się z okresem wojny francusko-pruskiej (1870-1871), choć najstarszy nagrobek dotyczył dwóch żołnierzy duńskich, prawdopodobnie jeńców wojennych w wojnie prusko-duńskiej z 1864 roku. W podwójnym grobie pochowano Sörena Petera Petersena z 3. Kompanii 20. Królewskiego Duńskiego Regimentu Piechoty (zm. 16 czerwca 1864 r.) oraz Nielsa Hansena Veilbye z 6 Kompanii 20. Królewskiego Duńskiego Regimentu Piechoty. Tablica nagrobna Duńczyków została przeniesiona na dziedziniec Muzeum w Grudziądzu.<\/p>\n\n\n\n
Już dwa lata później na tym cmentarzu pochowano żołnierzy austriackich, którzy dostali się do niewoli pruskiej w czasie wojny roku 1866 roku. Nagrobki Austriaków nie zachowały się. Z tego samego okresu pochodzi pierwszy pochówek żołnierza pruskiego, którego ciało przetransportowano z terenu działań wojennych na grudziądzki cmentarz.<\/p>\n\n\n\n
Wraz z wybuchem wojny francusko-pruskiej do grudziądzkiej twierdzy przywożono jeńców francuskich. Ogółem w twierdzy internowano 1480 francuskich żołnierzy, przy czym tylko po upadku twierdzy Metz przywieziono ponad 700 oficerów i żołnierzy armii francuskiej. Bardzo złe warunki bytowe w cytadeli, brak właściwej opieki medycznej oraz rany po bitwach spowodowały wysoką śmiertelność. Według spisu pochowano tu 52 Francuzów. Cmentarz zaczął być nazywany „francuskim”, co dodatkowo wzmacniała drewniana brama do nekropolii z kamienną płytą z inskrypcją w języku francuskim i łacińskim cytatem z Biblii: „Pamięci żołnierzy francuskich, którzy zginęli w latach 1870\/71. Teraz zaś do lepszej [ojczyzny] dążą, to jest do niebieskiej. Hebr. 11,16.<\/em> Ufundowano przez rodaków.” Tablica ta, nieznacznie uszkodzona, znajduje się obecnie na dziedzińcu Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi.<\/p>\n\n\n\n Wybuch I wojny światowej oraz bliskość frontu wschodniego wiązały się z transportem do Grudziądza jeńców – żołnierzy armii carskiej. Pierwsze pochówki Rosjan nastąpiły jeszcze w 1914 roku. U schyłku Wielkiej Wojny w Grudziądzu zorganizowano obóz jeniecki dla oficerów armii brytyjskiej. Pierwsi jeńcy przybyli do Grudziądza w marcu 1918 roku, a ostatni opuścili miasto na początku 1919 roku. Według The Suffolk Regiment Museum przez obóz w Grudziądzu przewinęło się 600 oficerów i 800 podoficerów brytyjskich. Z tej licznej grupy zmarło i zostało pochowanych na Dolnym Cmentarzu Garnizonowym 6 podporuczników. Po zakończeniu II wojny światowej zostali oni ekshumowani i przeniesieni na Cmentarz Wojenny Wspólnoty Brytyjskiej w Poznaniu. Przez cały okres I wojny światowej na cmentarzu chowani byli polegli<\/a> żołnierze pruscy, w tym mieszkańcy Grudziądza narodowości polskiej. Upamiętniono to kamiennym obeliskiem z żelazną tablicą z inskrypcją w języku niemieckim „Naszym bohaterom. 1914-1918”.<\/p>\n\n\n\n Ostatnie pochówki Dolnego Cmentarza Garnizonowego pochodzą z wojny polsko-bolszewickiej z 1920 roku. W inwentaryzacji cmentarza z 1922 roku stwierdzono obecność nagrobków: 6 oficerów angielskich, 1 żołnierza austriackiego, 592 żołnierzy niemieckich, 1 oficera i 208 żołnierzy rosyjskich, 1 żołnierza rumuńskiego, 2 oficerów i 184 żołnierzy polskich, 1 żołnierza włoskiego i 19 określonych jako NN.<\/p>\n\n\n\n Cmentarz leżący na przedpolu cytadeli został zniszczony w wyniku ostrzału artyleryjskiego w lutym i w marcu 1945 roku. Po zakończeniu II wojny światowej władze wojskowe pozostawiły zrujnowaną nekropolię bez żadnej opieki, dlatego ówcześni włodarze Grudziądza po przejęciu cmentarza zdecydowały o utworzeniu w tym miejscu trwałej zieleni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Górny Cmentarz Garnizonowy już w połowie XIX wieku był zapełniony. Przy stale wzrastającej liczbie osób cywilnych związanych z cytadelą, którym przysługiwało prawo pochówku na garnizonowym cmentarzu oraz rozrastającym się garnizonie, władze wojskowe podjęły decyzje o budowie nowego cmentarza, zwanego Dolnym Cmentarzem Garnizonowym. Rozwój Dolnego Cmentarza Garnizonowego wiąże się z okresem wojny francusko-pruskiej (1870-1871), choć najstarszy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1183","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1184,"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1183\/revisions\/1184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grudziadz.kylos.pl\/zolnierz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}